• Armenianeconomy.com

Հայկական զինագործության հեռանկարը

Զենք-զինամթերքի արտադրության թեման ամենաքննարկվողն է վերջին մեկ ամսում: Բոլորն իրենց կարծիքը հայտնել են՝ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահից մինչև ԱԺ պատգամավորներ: Նույնիսկ այն պատգամավորները, ովքեր երբևէ առնչություն չեն ունեցել ռազմական գործի հետ: Թեմայի քննարկման պսակ կարելի է համարել ատոմային զենք ունենալու մասին կիսատ-պռատ հայտարարությունները, որ կրկին ԱԺ պատգամավորների հնչեցմամբ է շրջանառություն մտել: Զենքի արտադրության թեմայով խոսում են բոլորը: Բացառությամբ զինագործների և երբեմնի ռազմաարդյունաբերական համալիրի ղեկավար-ինժեներների: Եվ դա հասկանալի է: Զենքի ու սպառազինության մասնագետները երբեք հրապարակային ելույթներ չեն ունեցել, իսկ այդ թեման միշտ էլ փակ է եղել մամուլի համար: Միակ հրապարակումը տարիներ առաջ եղել է «Չորրորդ իշխանություն» թերթում:

Հրապարակվել էր փաստ, որ ՀՀ ՊՆ-ն Ռուսաստանից չափազանց բարձր գնով բեռնատար մեքենաներ էր գնել: Պաշտոնական որևէ պատասխան չհրապարակվեց: Բարձրաստիճան զինվորականները պարզապես անհատական զրույցներում լրագրողներին «բացատրում» էին, որ ռազմական գնումները երբեք բաց կամ ամբողջական տեսքով չեն հրապարակվում: Իսկ սեփական արտադրության զենքերի մասին հասարակությունը համարյա ոչինչ պաշտոնապես չի իմացել: 90-ականների կեսերին ՀՀ կառավարության որոշմամբ ռազմաարդյունաբերական արտադրական համալիր էր ձևավորվել, բայց որ արտադրական ձեռնարկություններն էին մտել այդ համալիրի մեջ և ինչ արտադրությամբ էին զբաղվում, բնականաբար, հայտնի չէր:

Պարզապես մի պահ պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Հայաստանն իր հրազենային մի արտադրանքով մտել է, այսպես կոչված, «Ջեյմսի կատալոգ»: Եթե չեմ սխալվում՝ նույնիսկ հրազենի լուսանկարը հրապարակվեց: Հանրապետության ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը 1994թ. զինադադարից հետո սպառազինության արտադրությունը հրատապ թեմա էր համարում: Հրապարակումներ եղան, որ Հայաստանում արտադրվել էր գրոհային հրացան և 5,45 մմ-անոց նշանառուի հրացան: (Ավելին` նշվում էր, որ այդ երկու հրազենն էլ պոտենցիալ գնորդներ ունեին):

Հրազենից բացի, արտադրվում էին նաև հակահետևակային պարզագույն ականներ և այլ զինատեսակներ: Բայց հետո ամեն ինչ ավելի գաղտնի ու անհասկանալի դարձավ: Զինադադարից չորս-հինգ տարի հետո երկրի ռազմական բյուջեում մի տարի նույնիսկ գումար չնախատեսվեց ո՛չ սպառազինության արտադրանքի, ո՛չ էլ վերանորոգման համար:

Մինչդեռ ռազմական գործի հետ քիչ թե շատ առնչություն ունեցող ցանկացած մարդ գիտի, որ սպառազինության մեջ գտնվող ցանկացած զինատեսակ պլանային նորոգման նորմատիվներ ունի, որից հետո այդ զինատեսակը կրկին կարելի է օգտագործել: Ապրիլյան պատերազմի օրերին հրապարակվեց, որ հակառակորդի ուղղաթիռը խոցվել է ՌՊԳ7-ով: Համալսարանի սպայական դասընթացներից հիշում եմ, որ ձեռքի այդ նռնականետը հաշվարկված է 50 կրակոցի համար:

Այնուհետև այն ենթակա է նորոգման, որից հետո պիտանի է ևս 30-50 կրակոց կատարելու համար: Խորհրդային Հայաստանի շատ ձեռնարկություններ ԽՍՀՄ ռազմաարդյունաբերական համակարգի մաս էին կազմում: Հենց այս ձեռնարկություններում էլ 90-ականներին արտադրվում էր որոշակի զենք-զինամթերք և կատարվում էին դրանց պլանային հնարավոր նորոգման աշխատանքները: Հայտնի էր նաև, որ Հայաստանի ռազմաարդյունաբերական համակարգի ձեռնարկություններից էր նաև Երևանի հղկող հաստոցների գործարանը, որ 2000-ականների սկզբին սեփականաշնորհվեց:

Իսկ հիմա այդ ձեռնարկության տարածքում մայրաքաղաքի խոշորագույն սուպերմարկետներից մեկն է գործում: Կամ՝ բարգավաճում, եթե կուզեք: Ու հիմա քաղաքական դաշտում ու սոցիալական ցանցերում խոսք ու զրույցի թեման դարձել է զենք արտադրելու մեր ունեցած կամ չունեցած հնարավորության հարցը: ԳԱԱ նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանը, հարկավ, այս ոլորտի ամենատեղյակ մասնագետներից է: Ուստի նրա տված դաժան գնահատականը, թե՝ «Ամեն մի քոսոտ երկիր չի կարող մուտք գործել զենքի շուկա», չափազանց կոպիտ հնչեց:

Դժվար էր հասկանալ՝ ակադեմիկոսը զենք արտադրել ու վաճառելու հնարավորությո՞ւնն էր բացառում, թե՞ ընդհանրապես արտադրությունը: Քաղաքական գործիչները շատ տարօրինակ ու անսպասելի պատասխանեցին` խոսելով ատոմային զենքի մասին: Արևմուտքում որոշ գործիչներ դա լուրջ ընդունեցին, կամ ձևացրեցին, թե լուրջ են ընդունում: Բայց մի բան ակնհայտ է, որ այս քննարկումներին չեն մասնակցում զինագործ ինժեներները: Եվ այդպես էլ պարզ չէ` մենք ի վիճակի՞ ենք զենք արտադրել, թե՞ ոչ:

Չգիտենք նաև՝ ի վիճակի՞ ենք նորոգել սպառազինության մեջ գտնվող զինատեսակներ, թե՞ ոչ: Գայթակղությունը շատ մեծ է ոլորտը կրկին գաղտնիության շղարշով ծածկելու և անգամ մասնագիտական քննարկումներ չանցկացնելու համար: Չաշխատելու համար հիմնավորումներ հորինելուց հեշտ գործ պատկերացնել իսկ դժվար է: Բայց հենց գործող իշխանություններն էին, որ մի քանի տարի առաջ հպարտությամբ մեզ ներկայացրեցին տեղական արտադրության անօդաչու թռչող սարքը: Հետևաբար՝ նրանց մեջ էլ կան մարդիկ, ովքեր կարծում են, որ հայկական զինագործությունն ապագա ունի:

Արա Գալոյան
Աղբյուրը   168.am


Անուն*
Ձեր էլ. հասցեն*
Ուղարկվող էլ. հասցեն*
 

Читать так же по темам:

Բիզնես լուրեր
• Նոր ակցիա. Յունիբանկն առաջարկում է SWIFT-ով փոխանցումներ ընդամենը 0.05 % սակագնով• ՍԱՊԾ-ն կանխել է վտանգավոր պաղպաղակի իրացումը• Հայաստանում դեղորայքն ու բուժսպասարկումը, հնարավոր է, էժանանան. Հակոբ Հակոբյան• Դրամային փոխանցումները Ռուսաստանից Հայաստան աճել են, սակայն հեռանկարները մշուշոտ են• Եթե ՌԴ-ն ցանկանա ատոմակայան կառուցել Հայաստանում, մենք կօգտվենք այդ առիթից. փոխնախարար• ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը Հայաստանում ներդնում է Mobile Connect ստանդարտը, այդ թվում՝ Mobile ID համակարգը• Չինացի ներդրողները մտադիր են Հայաստանում ջրերի արտադրություն հիմնել• Քննարկում ՀԱԳՄ-ում• Ոչ թե փնտրեք, այլ ընտրե՛ք...
Արդյունաբերություն
• Հայ-չինական կապեր• Հայաստանում հանքային ջրերի արտադրությունը նվազել է• «Նաիրիտ»–ը կարող է վերագործարկվել՝ գործելով իրանական գազի հումքի վրա. Վազգեն Սաֆարյան• Հայաստանում ցանկանում են կառուցել ոսկու հարստացման ոչ մեծ ֆաբրիկա• Հայաստանը «Բանակ 2016»-ին պաշտպանական արդյունաբերական արտադրանք կներկայացնի• Ռուսական Polymetal-ն 2016-ի առաջին կիսամյակում Շահումյանի հանքավայրին 3 մլն դոլարի եկամուտ է ստացել• Շահումյանի հանքավայրի նոր ռուսաստանցի սեփականատերն այն կշարունակի շահագործել ստորգետնյա ռեժիմով• Polymetal-ը Կապանում ոսկու հանքավայր կգնի• Հայաստանում արտադրության շարժիչն առաջվա պես մնում է մետաղների արդյունահանման ոլորտը

Комментарии

нет комментариев

Написать комментарий

Комментарии может оставить только зарегистрированный пользователь.
Вам необходимо авторизоваться или зарегистрироваться
Неправильный логин/пароль
Почта
Пароль
 
Имя (обязательно)
Почта (обязательно)
Пароль (обязательно)
 

In Tour Expo 2018СТРОИТЕЛЬСТВО И ИНТЕРЬЕР 2018
Баннерная сеть СИП-ДБ©
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈւԹՅՈւՆ
Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով
ՀՀ Հարկային Ծառայություն
  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԵՎ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Որոնել նյութ ըստ ամսաթվի
  • Հայաստանի Արդյունաբերողների և Գործարարների (Գործատուների) Միություն
  • Prom Expo LLC
  • «Delta Beta» PR-գործակալություն
  • Այվազովսկու անվան բարեգործության և մեկենասության աջակցման միաբանություն
  • Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ
  • «Սուրբ Աստվածամայր» բժշկական կենտրոն
  • «Ս.Վ.Մալայանի անվան ակնաբուժական կենտրոն»
  • ПОСОЛЬСТВО РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ В РЕСПУБЛИКЕ АРМЕНИЯ
  • ՀՀ Առողջապահության Նախարարության  «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն
  • Հոգեսոցիալական կարգավորման կենտրոն
  • Отдых в Армении, отдых за рубежом
  • 3-ая международная туристическая выставка In Tour Expo-2016
  • Экономические новости Армении
  • Тур оператор СаниНур
  • ООО